تبلیغات
کلمه - بعثت پیامبراکرم صلی الله علیه و آله و سلم و اهداف آن
 
کلمه
کل یوم عاشورا و کلّ ارضٍ کربلا
درباره وبلاگ


این وبلاگ برای خوانندگانی محترمی که مطالب مفید تربیتی و قرآنی را دنبال می کند طراحی گردیده واز نقطه نظرات شما استقبال می کند" ahmadi315@yahoo.com
98-9357728846++

مدیر وبلاگ : محمد علی احمدی
نظرسنجی
مطالب ومحتوای این وبلاگ چگونه است؟







«بعثت‏» انقلاب بزرگ برضد جهل، گمراهى، فساد و تباهى است. و سزاوار منت‏گذارى خداوند و در بردارنده حكمت و تربیت است. بحث درباره آن گسترده و عمیق و از زوایاى مختلف قابل بررسى است.


این نوشتار تلاش دارد تا این مطالب را به صورت بسیار فشرده، مورد پژوهش قرار دهد:

الف - آغاز بعثت.

ب - نخستین آیات نازل شده.

ج - منت‏گذارى خداوند به خاطر نعمت‏بزرگ بعثت.

د - فلسفه و اهداف بعثت.


الف - آغاز بعثت

سرآغاز تاریخ اسلام از روزى شروع مى‏شود كه پیامبراسلام صلى الله علیه و آله درخلوت محبوب، در دل غارى كه در دامن كوهى در شمال مكه بود، صدایى شنید:

«یامحمد اقرا» ; اى محمد! بخوان! (او شگفت زده) گفت: چه بخوانم؟ گفت: اى محمد!

«اقرا باسم ربك الذى خلق، خلق الانسان من علق، اقرا و ربك الاكرم، الذى علم بالقلم، علم الانسان ما لم یعلم.» (1) ; بخوان به نام پروردگارت كه (جهان را) آفرید. همان كه انسان را از خون بسته‏اى خلق كرد. بخوان كه پروردگارت از همه بزرگوارتر است، همان كه به وسیله قلم تعلیم نمود و به انسان آنچه را نمى‏دانست، یاد داد. (2)

جبرئیل به حضرت محمد صلى الله علیه و آله فرمود:

«ارسلنى الله الیك لیتخذك رسولا» (3)

خداوند مرا به سوى تو فرستاده است، تا تو را پیامبر این امت قرار دهم.

حضرت محمد صلى الله علیه و آله هرساله مدتى به كوه «حرا» (4) مى‏رفت و به عبادت و راز و نیاز و تفكر مى‏پرداخت تا این كه روزى فرشته‏اى به او گفت: اى محمد! بخوان! محمد صلى الله علیه و آله گفت: چه بخوانم؟ فرشته آیات آغازین سوره علق را بر وى قرائت كرد و پیامبر صلى الله علیه و آله نیز آن‏ها را خواند. (5)

تاریخ نگاران با آن كه تلاش فراوان در ثبت رویدادهاى تاریخ اسلام، به ویژه تاریخ زندگى پیامبراسلام صلى الله علیه و آله داشته‏اند، تا آن جا كه به جزئیات رفتارها، روش‏ها و منش‏هاى آن حضرت اشاره نموده‏اند، امابسیار جاى تاسف است كه برخى از رویدادهاى مهم و اساسى، مانند: تاریخ ولادت، مبعث و معراج، مكان معراج، تاریخ رحلت، تاریخ تغییر قبله و موارد دیگر با دقت ثبت نشده و اختلاف‏هایى را میان مورخان برانگیخته است كه شاید منشا اختلاف را بتوان در اغراض سیاسى یا بى‏توجهى به مسائل موجود، اجتهادهاى شخصى و از همه مهمتر، روگردانى از ابواب علم پیامبر صلى الله علیه و آله و نیاموختن مفاهیم از سرچشمه زلال اهل‏بیت عصمت و طهارت علیهم السلام و موارد دیگر جستجو نمود.

آغاز بعثت رسول خدا صلى الله علیه و آله چه زمانى است؟ دیدگاه معروف و مورد اتفاق شیعه امامیه 27 رجب است. اما در میان دانشمندان اهل‏سنت، در زمان دقیق آن اختلاف زیادى است. برخى از اهل‏سنت مبعث را در رمضان و برخى دیگر در ربیع الاول دانسته‏اند.


در مورد روز مبعث نظرهاى متفاوتى ارائه شده است:

1- 17 رمضان: طبرى در تاریخ الرسل و الملوك و ابن سعد در طبقات الكبرى (6) به این قول اشاره نموده‏اند.

2- 18 رمضان: ابن اثیر در الكامل فى التاریخ (7) این دیدگاه را به ابوقلابه عبدالله بن زید جرمى - از محدثان اهل سنت - نسبت داده و طبرى (8) نیز بدان اشاره نموده است.

3- 19 رمضان: ابن اثیر به این دیدگاه نیز اشاره نموده است. (9)

4- 20 رمضان: یعقوبى در تاریخ خود روایت كرده است كه ده روز مانده به آخر رمضان، در روز جمعه پیامبر صلى الله علیه و آله مبعوث شد. (10)

5- 24 رمضان: طبرى در این باره چنین مى‏نویسد: «وقال آخرون: بل انزل لاربع وعشرین لیلة خلت منه‏» (11) ; برخى گفته‏اند: قرآن در شب 24 رمضان نازل شده است.

6- 25 رمضان: علامه طباطبایى (12) این دیدگاه را به برخى از محققان و مفسران اهل سنت نسبت مى‏دهد.

منشا اشتباه این چند دیدگاه كه آغاز نزول نخستین آیات قرآن را ماه رمضان مى‏دانند، این است كه قائلین، میان زمان بعثت پیامبر صلى الله علیه و آله و زمان نزول دفعى قرآن به عنوان كتابى كامل و مستقل خلط كرده‏اند; چون آن‏ها براى تاریخ بعثت‏به آیاتى استدلال كرده‏اند كه ناظر به نزول قرآن در شب قدر و ماه رمضان مى‏باشد. (13) زیرا خداوند مى‏فرماید:

«انا انزلناه فى لیلة القدر» (14) «ما قرآن را در شب قدر نازل كردیم‏» و نیز مى‏فرماید: «شهر رمضان الذى انزل فیه القرآن‏» (15) «ماه رمضانى كه قرآن در آن نازل شده است.»

بنابراین قرآن در شب قدرى كه در ماه رمضان است، نازل شده است.

این استدلال صحیح نیست; زیرا این آیات ناظر به نازل شدن تمام قرآن به عنوان یك كتاب مستقل و كامل است كه از آن، به «نزول دفعى‏» تعبیر مى‏كنند; درحالى كه در آغاز بعثت تنها چند آیه به رسول خدا صلى الله علیه و آله نازل شده است، (پنج آیه آغازین سوره علق) كه خود آغاز «نزول تدریجى‏» است. درنتیجه، زمان نزول قرآن با زمان نازل شدن تمام قرآن به عنوان كتابى كامل و مستقل فرق دارد.

7- 3 ربیع الاول: حلبى این نظر را روایت كرده است. (16)

8- 8 ربیع الاول: ابن اثیر از ابن‏عبدالبر نقل كرده است: بعثت رسول خدا صلى الله علیه و آله در روز دوشنبه 8 ربیع الاول درسال 41 از عام الفیل بوده است. (17)

9- 10 ربیع الاول: مسعودى مى‏نویسد: چون رسول خدا صلى الله علیه و آله به 40 سالگى رسید، در روز دوشنبه 10 ربیع الاول خداى عزوجل او را برهمه مردم مبعوث كرد. (18)

11- 12 ربیع الاول: این، نظر كسانى است (19) كه بعثت پیامبر اسلام صلى الله علیه و آله را در روزى كه پیامبر به چهل سالگى رسید، دانسته‏اند و چون تولد آن حضرت بنا به دیدگاه اكثر اهل سنت، 12 ربیع الاول است، بعثت آن حضرت نیز در همین روز است.

12- 27 رجب: این، دیدگاه معروف شیعه است كه عده‏اى (20) از دانشمندان ادعاى اجماع و اتفاق علماى مذهب شیعه برآن را نیز نموده‏اند و به دلایلى، صحیح‏ترین دیدگاه مى‏باشد. از جمله این كه روایاتى از امامان معصوم علیهم السلام در این زمینه وارد شده است كه ضمن تعیین تاریخ بعثت، به اعمال مستحبى مانند روزه در این روز نیز سفارش شده كه نمایشى از عظمت و گرامى‏داشت این روز است.

امام صادق علیه السلام مى‏فرماید:

«و لا تدع صیام یوم سبعة و عشرین من رجب فانه هو الیوم الذى انزلت فیه النبوة على محمد و ثوابه مثل ستین شهرا» (21)

روزه 27 رجب را ترك نكنید; زیرا روزى است كه نبوت برمحمد صلى الله علیه و آله نازل شده است و ثواب روزه آن روز مانند 60 ماه روزه گرفتن است.

امام رضا علیه السلام مى‏فرماید:

«خداوند محمد صلى الله علیه و آله را جهت رحمت جهانیان به نبوت برگزید. كسى كه در این روز روزه بگیرد، خداوند روزه 60 ماه را براى او ثبت مى‏كند.» (22)

در وسائل الشیعه 7 روایت در این زمینه ذكر شده است. (23)

روایاتى از اهل سنت نیز همین تاریخ را تایید مى‏كنند، از جمله در سیره حلبى از ابوهریره نقل شده است كه گفت: كسى كه روز 27 رجب را روزه بگیرد، خداوند 60 ماه روزه، براى او ثبت مى‏كند. «و هو الیوم الذى نزل فیه جبراییل على‏النبى صلى الله علیه و آله بالرسالة و اول یوم هبط فیه جبرائیل‏» (24) ; و این، همان روزى است كه جبرئیل برپیامبر صلى الله علیه و آله به خاطر رسالت نازل شد و نخستین روزى بود كه او فرود آمد.

 

ب - نخستین آیات

هماهنگى آغاز بعثت‏با نازل شدن نخستین آیات قرآن كریم، باعث‏شده است تا مورخان، مفسران و دانشمندان علوم قرآنى و حدیث‏به بررسى و تعیین نخستین آیات نازل شده برپیامبر صلى الله علیه و آله بپردازند. دیدگاه‏هایى در این باره وجود دارد كه مهم‏ترین آن‏ها عبارتند از:

1- پنج آیه نخست‏سوره علق.

2- سوره فاتحة الكتاب. (25)

3- سوره مدثر. (26)

دیدگاه نخست پرطرفدارترین دیدگاه در میان مورخان، مفسران و دانشمندان علوم قرآنى و حدیث مى باشد. از میان مورخان; مسعودى (27) ، ابن‏هشام (28) ، ابن‏اثیر (29) ، طبرى (30) ، و یعقوبى در كتاب‏هاى خود و از میان مفسران شیعه، صاحبان تفاسیر: تبیان، مجمع البیان، المیزان، نمونه و از میان مفسران اهل‏سنت; صاحبان تفاسیر: طبرى (كه حدود یازده روایت در این باره ذكر مى‏كند.) ، درالمنثور، انوارالتنزیل و اسرارالتاویل (معروف به تفسیر بیضاوى) و تفسیرالقرآن العظیم جزو طرفداران این نظریه هستند.

از میان كتاب‏هاى علوم قرآنى مى‏توان به «الاتقان (31) » ، «التمهید فى‏علوم القرآن (32) » ، «البرهان (33) » ، و... اشاره نمود.

افزون بر آن كه، مضمون آیات نخست‏سوره علق نیز این دیدگاه را تایید مى‏كند; چون رسالت و نبوت كه از بزرگ‏ترین نعمت‏هاى الهى است، در این سوره با اسم رب شروع مى‏شود و از آفرینش، دانش و قلم كه مهم‏ترین مفاهیم و معارفند، در این سوره سخن به میان مى‏آید.

مهم‏ترین دلیل این است كه روایات رسیده از امامان معصوم علیهم السلام آیات آغازین سوره علق را نخستین آیات نازل شده در غار حرا مى‏دانند. امام صادق علیه السلام مى‏فرماید: «اول ما نزل على رسول الله صلى الله علیه و آله بسم الله الرحمن الرحیم، اقرا باسم ربك...» (34) ; نخستین چیزى كه بر رسول خدا صلى الله علیه و آله نازل شد، «...اقرا باسم ربك...» بود.

امام هادى علیه السلام نیز فرمود: جبرئیل به محمد صلى الله علیه و آله گفت:

«اقرا قال: و ما اقرا قال: اقرا باسم ربك الذى خلق.» (35)

طبرى (36) از علماى اهل سنت در تفسیر خود، 11 روایت و سیوطى (37) 15 روایت نقل مى‏كند، مبنى براین كه در آغاز بعثت نخستین آیات سوره علق بر پیامبر صلى الله علیه و آله نازل شده است.

طرفداران دیدگاه دوم اندك است. صریح‏ترین كسى كه در این زمینه سخن گفته، «زمخشرى‏» در تفسیر «كشاف‏» (38) است: «اكثرالمفسرین على ان الفاتحة اول ما نزل‏» ; بیشتر مفسران برآنند كه سوره فاتحه نخستین چیزى است كه بر پیامبر صلى الله علیه و آله نازل شد.

با آن كه بیش‏تر مفسران دیدگاه اول را پذیرفته‏اند، نسبت دادن این قول به بیش‏تر مفسران، ناصحیح به نظر مى‏رسد.

دیدگاه سوم روایتى است كه از جابر (39) نقل شده است. اگرچه هركدام از این دو دیدگاه ممكن است طرفداران اندكى نیز داشته باشند، اما در برابر سیل نظریات مورخان و مفسران و دانشمندان علوم قرآنى و نیز روایات فراوانى كه به برخى از آن‏ها اشاره شد و نیز ادعاى اجماع امت (40) مسلمان - چنان چه برخى ادعا كردهاند، نسبت‏به دیدگاه اول - به سادگى نمى‏توان آن را رها كرد و از كنار آن گذشت.

ممكن است‏با تحلیلى دقیق‏تر گفته شود كه این سه دیدگاه باهم تفاوتى ندارند وبدین صورت قابل جمع هستند كه آیات خست‏سوره علق اولین آیاتى است كه برپیامبر صلى الله علیه و آله نازل شد و سوره فاتحه نخستین سوره كاملى است كه پس از آن، نازل شد و سوره مدثر نخستین سوره‏اى است كه پس از فترت وحى نازل شد.

 

ج - بعثت و منت

در نفس انسان نیازها و غرایز گوناگونى قرار داده شده است كه همگى طالب ارضا و هدایت صحیح هستند. خداوند متعال براى هدایت انسان، بهترین ابزار را دراختیار او قرار داده و امكانات متعددى به او عطا كرده است، تا هم بتواند نیروى خود را صرف ارضاى نفسانیات كند و هم با امكانات و نیروى داده شده، جلو خواهش‏هاى نفسانى را بگیرد و كشش‏هاى درونى را تحت نظم و ضابطه در آورد. دو راهنما نیز در اختیار او قرار داده است تا حق را از باطل و سره را از ناسره متمایز كند; یكى در درون انسان كه عقل است - اگر چه ابزارهاى ظاهرى مانند محسوسات و اندام‏هاى حسى نیز درهدایتگرى این راهنما دخالت دارند. - و دیگرى پیامبران الهى كه این راهنما از طریق وحى براى انسان فرستاده مى‏شود تا تمام رفتارها را به انسان بیاموزد و حدود و مقررات آن را نیز روشن نماید، چون عقل داراى خطا و نقصان است. برترین هادى، آن است كه داراى مقام عصمت و مرتبط با وحى باشد; تنها راه آن، بعثت است. پس بعثت‏بزرگ‏ترین نعمت‏خداوند بربشراست و جادارد كه خداوند براین نعمت منت گذارد و این احسان و نیكویى را به رخ آنان بكشد، چنان كه مى‏فرماید:

«لقد من الله على المؤمنین اذ بعث فیهم رسولا من انفسهم یتلو علیهم آیاته و یزكیهم و یعلمهم الكتاب و الحكمة و ان كانوا من قبل لفى ضلال مبین‏» (41)

خداوند برمؤمنان منت نهاد (نعمت‏بزرگى بخشید)، هنگامى كه درمیان آن‏ها پیامبرى از خودشان برانگیخت كه آیات او را برآن‏ها بخواند و آن‏ها را پاك كند و كتاب و حكمت‏بیاموزد و البته پیش از آن در گمراهى آشكار بودند.

خداوند در آیه فوق به خاطر بعثت پیامبراسلام صلى الله علیه و آله برمؤمنان منت مى‏نهد و این نعمت‏بزرگ و معنوى را به رخ آنان مى‏كشد.

ممكن است كسى تصور كند كه منت گذارى، كار صحیحى نیست، چرا خداوند در این جا منت مى‏گذارد؟ مگر بعثت چه ویژگى هایى دارد و هدف از آن چیست؟

واژه منت از «من‏» به معناى چیزى است كه با آن وزن مى‏كنند (سنگ كیلو) . و نیز به معناى نعمت‏سنگین و باعظمت نیز به كار مى‏رود. بنابراین هر نعمت‏سنگین و گرانبهایى را منت گویند. كاربرد این واژه دو گونه است: قولى و فعلى (42) . اگر كسى عملا نعمت‏بزرگى به دیگرى بدهد، این همان منت عملى است كه بیشتر در مسائل تربیتى و هدایتى و معنوى كاربرد دارد و پسندیده و ارزنده است. كه برخى گفته‏اند: این منت مختص به خداى متعال است. اگر كسى كار كوچك خود را با سخن گفتن بخواهد به رخ دیگرى بكشد و آن را بزرگ جلوه دهد، كارى است‏بسیار زشت، كه این از منت‏هاى بشرى است. در نتیجه، منت‏گذارى بربخشیدن نعمت‏هاى بزرگ كه از جمله آن‏ها نعمت رسالت است، منتى زیباست و «من الله‏» یعنى انعم الله; خداوند نعمت‏بزرگى بخشید و در اختیار مؤمنان قرار داد. چنان كه در جاى دیگر خداوند به خاطر هدایت كردن انسان‏ها به ایمان، بر آن‏ها منت مى‏گذارد. «بل الله یمن علیكم ان هداكم للایمان‏» (43) . اگر مسلمانان به خاطر پذیرفتن اسلام، مشكلات و خسارت‏هاى زیادى متحمل شده‏اند نباید فراموش كنند كه خداوند بزرگ‏ترین نعمت را در اختیار آن‏ها گذاشته و پیامبرى مبعوث كرد تا انسان‏ها را تربیت كند و از گمراهى‏ها باز دارد. بنابراین هر اندازه براى حفظ این نعمت‏بزرگ تلاش و كوشش شود و هر بهایى پرداخته شود، بازهم ناچیز است. (44)

بنابراین مى‏توان گفت: منت‏بر دو قسم است: پسندیده و نا پسند. منت پسندیده مانند منت در آیه مورد بحث و نیز منت‏خداوند بر هدایت كردن مؤمنان به سوى ایمان (سوره حجرات، آیه 17) و نیز مانند منت‏خداوند بر موسى و هارون (سوره صافات، آیه 114) به خاطر نبوت، رسالت و نجات آن‏ها و منت‏گذارى خداوند بر حضرت یوسف به خاطر به حكومت رسیدن او (سوره یوسف، آیه 90) و منت ناپسند و نكوهیده مانند منت‏گذارى و به رخ كشیدن انفاق، كه باطل كننده انفاق نیز مى‏باشد. (سوره بقره، آیه 262) و به رخ كشیدن اسلام و ایمان به خداوند یا پیامبر (یا دیگران) (سوره حجرات، آیه 17) . از آن جا كه كارهاى انسان در برابر عظمت‏خداوند و كارهاى او بسیار ناچیزاست، هرگونه منت گذارى انسان‏ها بر یكدیگر و بر خداوند ناپسند است. «اللهم اجرللناس على یدى الخیر و لا تمحقه بالمن‏» (45)

چرا خداوند فرمود: «على المؤمنین‏» و نام مؤمنان را به تنهایى آورده است، با این كه بعثت پیامبر براى هدایت عموم بشر است؟ شاید بدین جهت‏باشد كه هدایت پیامبران از جهت تاثیر و نتیجه تنها متوجه مؤمنان است كه از این نعمت‏بزرگ بهره‏مند مى‏شوند و آن را به خود اختصاص مى‏دهند. (46)

 

د- فلسفه و اهداف بعثت

پس از قرن‏ها تحقیق و بررسى درباره مسائل دینى، هنوز پرده از اسرار بسیارى از آن‏ها برداشته نشده است، كه از جمله آن‏ها اسرار نهفته نبوت و بعثت است; اگرچه از ظواهر آیات قرآن مى‏توان استفاده كرد كه بعثت پیامبران الهى، به ویژه پیامبراسلام صلى الله علیه و آله داراى اهدافى مى‏باشد كه بیان خواهد شد و تنها در آیه مورد بحث كه خداوند بر مؤمنان منت گذارده است، به سه برنامه از مهم‏ترین آن‏ها اشاره شده است:

«یتلو علیهم آیاته و یزكیهم و یعلمهم الكتاب و الحكمة‏»

 

1- تلاوت آیات الهى

«یتلو» از واژه «تلاوت‏» به معناى پى‏درپى آوردن، پیروى كردن و خواندن با نظم است، (47) كه شامل پیروى كردن در حكم وخواندن منظم آیات الهى همراه باتدبر نیز مى‏شود، گویا تلاوت كننده از آیات پیروى كرده یا حروف و كلمات را در پى یكدیگر قرار داده است. پیامبر اسلام صلى الله علیه و آله با خواندن آیات پروردگار و آشنا ساختن گوش دل و افكار مردم با این آیات، آن‏ها را آماده تربیت مى‏نماید، كه مقدمه تعلیم و تربیت است.

 

2- تربیت

یكى از مهم‏ترین برنامه‏هاى پیامبر اسلام صلى الله علیه و آله تربیت انسان‏هاست. تربیت‏به معناى فراهم كردن زمینه‏ها و عوامل براى به فعلیت رساندن و شكوفا نمودن استعدادهاى انسان در جهت مطلوب است. (48) او باید زمینه‏ها را براى شكوفا نمودن استعدادها آماده كند، استعدادهاى خلیفة الله شدن كه داراى ابعاد مختلف است. او باید انسان‏ها را آماده كند تا از نظر عملى بهترین رابطه را با خداى خود (عبادات)، با هم نوع خود (عقود و ایقاعات)، با قوانین و مقررات اجتماعى (حكومت و سیاسات)، باخانواده خود (حقوق خانوادگى) و با نفس خود (اخلاق و تهذیب نفس) داشته باشند، تا بتوانند مسجود فرشتگان قرار گیرند. پیامبر صلى الله علیه و آله منجى بشریت است. یكى از دانشمندان فرانسوى مى‏گوید: «بزرگ‏ترین قانون اصلاح و تعلیم و تربیت همان حقایقى است كه به نام وحى، قسمت‏به قسمت‏بر محمد صلى الله علیه و آله نازل شده و امروز به نام قرآن در بین بشراست.» (49)

پیامبراسلام صلى الله علیه و آله در مدتى كوتاه، انسان هایى بزرگ، مانند على علیه السلام زهرا علیها السلام سلمان فارسى، ابوذر، مقداد و... را تربیت كرد. حضرت محمد صلى الله علیه و آله كاشف معدن‏هاى نهفته انسانیت‏بود. زیرا «الناس معادن كمعادن الذهب و الفضه‏» ; مردم مانند معدن‏هاى طلا و نقره هستند.

انسان داراى استعدادهاى نهفته است كه براى بهره‏ورى صحیح از آن، نیاز به كشف آن مى‏باشد تا به ارزش حقیقى خود دست‏یابد.

كلمه «یزكیهم‏» از ماده «زكوة‏» و زكآء» به معناى رشد و زیادى است (50) ، كه در این‏جا به معناى تربیت و پاكسازى است و شامل پاك شدن از آلودگى‏هاى اعتقادى، اخلاقى و رفتارى مى‏باشد. اگرچه واژه تربیت ازماده «ربو» نیز به معناى افزایش و نمو است، اما در قرآن كریم مفهوم تهذیب نفس با واژه تزكیه آمده است:

«قد افلح من زكیها» (51)

«قد افلح من تزكى‏» (52)

«رستگار شد كسى كه خود را تزكیه كرد.»

كه در جنبه‏هاى روحى و معنوى است. واژه تربیت در قرآن در جنبه‏هاى جسمانى و مادى به كار رفته است، نظیر:

«الم نربك فینا ولیدا» (53)

«آیا در دوران كودكى تو را در میان جمع خود تربیت نكردیم؟»

كه سخن فرعون است كه خود را مربى موسى معرفى مى‏كند، یعنى از نظر جسمانى و امكانات مادى تو را بزرگ كردم. اهمیت اخلاق و تزكیه نفس بركسى پوشیده نیست. جوامع مختلف به آن نیازمندند، زیرا تنها راه نجات از گمراهى‏ها، فسادها، جهل، جنگ و خونریزى‏ها و... در پرتو اخلاق صحیح و آراسته شدن به ارزش‏ها و مكارم اخلاقى است. پیامبراسلام صلى الله علیه و آله‏هدف از بعثت‏خود را كامل كردن مكارم اخلاق بیان كرده است:

«بعثت لاتمم مكارم الاخلاق‏» (54)

من براى كامل‏كردن فضایل اخلاقى مبعوث شده‏ام.

یكى از دانشمندان فرانسوى مى‏گوید: «اى محمد! اى آورنده قرآن! كجایى؟ بیا و دست ما را بگیر و به باغ و صحرا و چمن و به هر جایى كه خواهى ببر. تو اگر ما را به میان دریا ببرى، خواهیم رفت، زیرا تو عالم به حیات و زندگى ما هستى!» (55)

-

پی نوشت ها:

1- سوره علق، آیه 5- 1.

2- بحارالانوار، ج 18، ص 206.

3- همان، ص 184.

4- «حرا» نام كوهى است كه در شمال مكه قرار دارد. در نقطه شمالى آن غارى است كه ارتفاع آن به قدر یك قامت انسان است. قسمتى از داخل غار با نور خورشید روشن مى‏شود و قسمت‏هاى دیگر آن در تاریكى است. (ر.ك: فرازهایى از تاریخ پیامبراسلام (ص)، ص 92) .

5- تلخیص التمهید، ج 1، ص 62.

6- طبقات الكبرى، ج 1، ص 192; تاریخ طبرى، ج 2، ص 44 و الكامل فى‏التاریخ، ج 2، ص 30.

7- الكامل فى‏التاریخ، ج 2، ص 30.

8- تاریخ طبرى، ج 2، ص 44.

9- الكامل فى‏التاریخ، ج 2، ص 30.

10- تاریخ یعقوبى، ج 2، ص 30.

11- تاریخ طبرى، ج 2، ص 22.

12- تفسیرالمیزان، ج 2، ص 19.

13- همان; سیره نبویه، ج 1، ص 239 و تلخیص التمهید، ج 1، ص 68.

14- سوره قدر، آیه 1.

15- سوره بقره، آیه 185.

16- سیره حلبى، ج 1، ص 384.

17- تاریخ پیامبراسلام (ص)، آیتى، ص 84.

18- همان، ص 84، به نقل از: «التنبیه و الاشراف‏» ، ص 198.

19- التمهید، ج 1، ص 68، به نقل از سیره حلبى، ج 1، ص 238.

20- از جمله: علامه مجلسى در بحارالانوار، ج 18، ص 190 واز معاصرین: آیة‏الله سبحانى، فروغ ابدیت، ج 1، ص 232 و آیة‏الله معرفت در تلخیص التمهید، ج 1، ص 66.

21- وسائل الشیعه، ج 7، ص 329، ابواب صوم مندوب، باب 15.

22- فروع كافى، ج 4، ص 149.

23- وسائل الشیعه، ج 7، ص 329، براى اطلاع بیش‏تر به كتاب «موسوعة‏التاریخ الاسلامى‏» ، شیخ محمدهادى یوسفى غروى، ج 1، ص 380 مراجعه شود.

24- سیره حلبى، ج 1، ص 384.

25- مجمع البیان، ج 10، ص 780.

26- همان.

27- مروج الذهب، ج 2، ص 282.

28- سیره نبوى، ج 1، ص 239.

29- الكامل فى‏التاریخ، ج 2، ص 32.

30- تاریخ طبرى، ج 2، ص 45.

31- الاتقان، سیوطى، ج 1، ص 95.

32- تلخیص التمهید، ج 1، ص 84.

33- برهان، بدرالدین زركشى، ج 1، ص 206.

34- اصول كافى، ج 2، ص 628.

35- بحارالانوار، ج 2، ص 206.

36- جامع البیان فى‏تاویل القرآن (تفسیر طبرى)، ابوجعفر محمدبن طبرى، ج 1، ص 646.

37- درالمنثور، سیوطى، ج 5، ص 562.

38- كشاف، زمخشرى، ج 4، ص 775.

39- صحیح مسلم، شرح النووى، ج 2، ص 205.

40- تلخیص التمهید، ج 1، ص 78.

41- سوره آل عمران، آیه 164.

42- مفردات راغب، واژه «من‏» .

43- سوره حجرات، آیه 17.

44- مجمع البیان، ج 2، ص 875.

45- 46- 47- تفسیر نمونه، ج 3، ص 158; مفاتیح الجنان، دعاى مكارم الاخلاق; مجمع البیان، ج 1، ص‏429; مجمع البیان، ج 2، ص‏875;

48- تعلیم و تربیت اسلامى، (مبانى و روش‏ها)، ص 4.

49- در منگهم Dermnghem ، دانشمند فرانسوى، به نقل از بانك تكبیر (بعثت‏بنوى)، ص 283.

50- مفردات راغب، واژه «زكا» .

51- سوره شمس، آیه 8.

52- سوره اعلى، آیه 14.

53- سوره شعراء، آیه 18.

54- بحارالانوار، ج 70، ص 372.

55- ژان ژاك روسو، j.j. Rosseey ، دانشمند معروف فرانسوى، به نقل از بانك تكبیر (بعثت نبوى) .



نوع مطلب : قرآن، اسلام، اهلبیت(ع)، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()
چهارشنبه 9 مرداد 1398 02:05 ق.ظ

Awesome info. Many thanks.
canadian pharmacies that ship to us canadian pharmacy king aarp recommended canadian pharmacies canada medications buy canadian pharmacy world canadian pharmacies-24h trust pharmacy canadian canadian discount pharmacies in canada canadian pharmacies that are legit canadian medications by mail
دوشنبه 3 تیر 1398 09:22 ق.ظ

Effectively voiced indeed. !
cialis online deutschland cialis vs viagra achat cialis en itali cialis 20mg cialis kamagra levitra cialis generic availability dosagem ideal cialis ou trouver cialis sur le net generic cialis with dapoxetine price cialis best
یکشنبه 2 تیر 1398 05:23 ب.ظ

Incredible lots of excellent knowledge!
cialis dosage cialis for daily use online prescriptions cialis tesco price cialis buy original cialis prezzo di cialis in bulgaria generic low dose cialis cialis in sconto viagra or cialis tadalafil 5mg
جمعه 31 خرداد 1398 05:37 ب.ظ

You actually revealed this wonderfully!
does cialis cause gout il cialis quanto costa brand cialis nl when will generic cialis be available chinese cialis 50 mg cialis price thailand cialis y deporte 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis qualitat cialis uk
پنجشنبه 30 خرداد 1398 06:03 ق.ظ

Good content. Many thanks!
cialis online napol we recommend cialis best buy brand cialis nl cialis side effects dangers cialis 50 mg soft tab cialis side effects dangers cialis 5 mg schweiz import cialis low dose cialis blood pressure tesco price cialis
یکشنبه 26 خرداد 1398 07:47 ب.ظ

This is nicely put! .
cialis taglich only now cialis for sale in us cialis 5 mg effetti collateral cialis side effects dangers cialis generico postepay generico cialis mexico online cialis we like it safe cheap cialis cialis online nederland are there generic cialis
یکشنبه 26 خرداد 1398 10:34 ق.ظ
erectile herbs http://viagralim.us erectile herbs !
Link exchange is nothing else however it is only placing the other person's web site link on your page at suitable place and other person will also do similar for you.
یکشنبه 26 خرداد 1398 05:12 ق.ظ

You expressed it adequately!
cialis 20 mg cost canadian drugs generic cialis cialis reviews side effects for cialis safe dosage for cialis costo in farmacia cialis cialis daily dose generic when can i take another cialis we choice cialis pfizer india cialis 20 mg effectiveness
شنبه 25 خرداد 1398 03:26 ب.ظ

You actually said that wonderfully!
cialis price in bangalore we choice cialis pfizer india the best site cialis tablets cialis from canada when can i take another cialis cialis generika in deutschland kaufen cialis generic cialis 5 mg para diabeticos generic cialis 20mg uk only best offers 100mg cialis
شنبه 25 خرداد 1398 01:11 ق.ظ

Cheers. Loads of info!

cialis great britain cialis per paypa cialis with 2 days delivery cialis alternative bulk cialis discount cialis look here cialis cheap canada cialis patentablauf in deutschland acheter cialis meilleur pri cialis 5 mg scheda tecnica
جمعه 24 خرداد 1398 10:52 ق.ظ

You suggested that well.
bulk cialis tadalafil 5mg if a woman takes a mans cialis order generic cialis online cialis online nederland buy cialis sample pack wow look it cialis mexico brand cialis nl ou acheter du cialis pas cher when will generic cialis be available
پنجشنبه 23 خرداد 1398 07:24 ق.ظ

Regards, Very good stuff!
cialis tadalafil online prix cialis once a da cialis patent expiration cialis baratos compran uk cialis soft tabs for sale cialis 5 mg para diabeticos 200 cialis coupon cialis tadalafil cialis farmacias guadalajara cialis tablets australia
شنبه 18 خرداد 1398 01:23 ق.ظ

Thanks a lot! Useful information.
when will generic cialis be available cialis prezzo in linea basso when can i take another cialis cialis online nederland safe dosage for cialis cialis canada cialis 10 doctissimo fast cialis online brand cialis generic generico cialis mexico
پنجشنبه 5 اردیبهشت 1398 03:41 ق.ظ
best canadian online pharmacies http://viagralim.us best canadian online pharmacies !
Hi there, I discovered your website by way of Google while looking for a similar matter, your site came up, it appears to be like great. I have bookmarked it in my google bookmarks.
Hello there, simply was alert to your weblog thru Google, and located that it's truly informative. I'm going to be careful for brussels. I will appreciate if you happen to continue this in future. A lot of other folks will be benefited from your writing. Cheers!
جمعه 23 فروردین 1398 02:42 ب.ظ

Many thanks, I like this!
canadian pharmacies that ship to us canada medication list legitimate canadian mail order pharmacies pharmacy canada best northwestpharmacy online pharmacy canada drugs for sale in canada canadian cialis canada medications buy no 1 canadian pharcharmy online
پنجشنبه 22 فروردین 1398 12:24 ق.ظ

You mentioned it wonderfully.
Canadian Pharmacy USA legitimate canadian mail order pharmacies buy vistagra online safe northwest pharmacies online pharmacy times canadian drugstore drugstore online canada canada medication pharmacy canada viagra pharmacy canada plus
پنجشنبه 15 آذر 1397 08:57 ق.ظ

Kudos. Good stuff.
cialis manufacturer coupon cialis price thailand purchasing cialis on the internet cialis preise schweiz cialis patent expiration cialis usa cost viagra cialis levitra buy cialis online legal buy brand cialis cheap cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 01:25 ب.ظ

Thanks, Quite a lot of write ups!

viagra vs cialis cialis for sale south africa buying cialis in colombia trusted tabled cialis softabs cilas cialis official site cialis professional from usa comprar cialis navarr preis cialis 20mg schweiz cialis side effects dangers
چهارشنبه 14 آذر 1397 01:57 ق.ظ

Thanks a lot. A lot of material.

cialis 5mg billiger female cialis no prescription cialis arginine interactio comprar cialis 10 espa241a cialis preise schweiz cialis generique generic cialis pill online cialis price thailand bulk cialis cialis coupons
سه شنبه 13 آذر 1397 02:58 ب.ظ

Wonderful advice. Many thanks.
40 mg cialis what if i take cialis super acti cialis pills in singapore cialis tablets for sale cialis 5mg prix cialis 5 mg schweiz buy cialis online nz cialis for sale cuanto cuesta cialis yaho cialis pas cher paris
سه شنبه 13 آذر 1397 03:33 ق.ظ

Nicely put, Kudos!
cialis from canada cialis online buying brand cialis online cialis australia org we use it 50 mg cialis dose cialis herbs cialis daily reviews cialis purchasing tadalafil how much does a cialis cost
دوشنبه 12 آذر 1397 03:15 ق.ظ

This is nicely expressed! !
cialis 5 mg funziona cialis dose 30mg fast cialis online ou acheter du cialis pas cher cialis generic buy cialis uk no prescription pastillas cialis y alcoho we recommend cheapest cialis cialis reviews look here cialis order on line
یکشنبه 11 آذر 1397 02:39 ب.ظ

Nicely put, Many thanks!
buying cialis on internet recommended site cialis kanada cialis prezzo di mercato we choice cialis pfizer india tadalafil how to purchase cialis on line we recommend cialis info cialis kamagra levitra dose size of cialis wow cialis tadalafil 100mg
یکشنبه 11 آذر 1397 02:59 ق.ظ

Wonderful content, Kudos.
order generic cialis online cialis 5 mg scheda tecnica tadalafil 20mg cialis 50 mg soft tab buy cialis online cialis generique 5 mg cialis professional yohimbe enter site very cheap cialis compare prices cialis uk buying brand cialis online
جمعه 9 آذر 1397 03:15 ب.ظ

Seriously loads of good information.
online prescriptions cialis cialis official site compare prices cialis uk buying cialis in colombia acheter du cialis a geneve how do cialis pills work link for you cialis price where cheapest cialis cialis rezeptfrei estudios de cialis genricos
جمعه 9 آذر 1397 03:28 ق.ظ

You explained this well!
acquisto online cialis purchase once a day cialis cialis kaufen generic cialis tadalafil viagra cialis levitra cuanto cuesta cialis yaho cialis pills in singapore cialis coupon cialis 5 mg buy cialis for sale south africa
پنجشنبه 8 آذر 1397 04:07 ق.ظ

Fantastic information. With thanks!
recommended site cialis kanada cialis online napol india cialis 100mg cost tadalafil tablets cialis 5 mg para diabeticos viagra cialis levitra comprar cialis 10 espa241a cialis side effects cialis qualitat click now cialis from canada
چهارشنبه 7 آذر 1397 03:37 ب.ظ

This is nicely put. .
cialis 20mg prix en pharmacie generic cialis soft gels buying cialis in colombia buy cialis online nz generic cialis price cialis per pill tadalafil cialis therapie wow cialis 20 canadian cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 03:35 ق.ظ

Cheers. Awesome stuff!
tadalafil tablets low cost cialis 20mg cialis 5mg buy cialis sample pack cialis 20mg when will generic cialis be available how do cialis pills work low cost cialis 20mg tadalafil tablets buy online cialis 5mg
پنجشنبه 19 مهر 1397 09:36 ب.ظ

Nicely put. Cheers!
vardenafil 20mg vardenafil 20mg buy 10 mg levitra buy generic levitra cheap 20mg levitra buy levitra generic levitra levitra 10 mg prezzo cheap 20mg levitra buy levitra generic
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30



آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی